Erkeklerde ideal vücut,erkek sporcularda iseal vücut İdeal Vücut Resimleri
ÖDEME AMİNOASİT PROTEİNLER KİLO ALMA YAĞ YAKICILAR ENERJİ POŞET L-ARGİNİN EMU OIL
Untitled Document

ELİT ERKEK SPORCULARDA VÜCUT ORANLARININ
KARŞILAŞTIRILMASI

Kaynak: Ahmet ÖZDER , Timur GÜLTEKİN2, Başak KOCA2, Galip AKIN2
ÖZET
İdeal erkek vücut resimleriAraştırmamız; elit erkek halter, tekvando, hentbol ve futbol branşındaki sporcuların vücut oranlarını ortaya koymak amacıyla,
International Biological Programme'nin (IBP) öngördüğü teknikler doğrultusunda 77 sporcudan boy, alttaraf ve büst yüksekliği, tümkol,
önkol ve üstkol uzunlukları, üstbacak ve altbacak uzunluğu ölçüleri alınmıştır. Alınan ölçümler vasıtasıyla üst ve alt ekstremite ile
bel/kalça oranları ve konik endis hesaplanmıştır. Araştırma bulgularımıza göre önkol-tümkol oranı; diğer üç branşa göre halter
branşında daha yüksek olduğu saptanmıştır. Büst-boy oranının ise, hentbol ve futbolcuların, halter ve tekvandoculara nazaran daha

büyük değer gösterdiği ve benzer şekilde alttaraf-boy açısından da daha düşük değerlere sahip oldukları gözlenmiştir. Sonuçta olarak
farklı branşlardaki sporcuların kendilerine özgü ekstremite değerleri sergilediği gözlenmiştir. Ülkemizdeki elit sporcular açısından vücut
oranlarının saptanmasının gelişme çağındaki sporcu seçiminde ve sporcu performansında fonksiyonel olacağı kanısındayız.
Anahtar kelimeler: Antropometri, vücut oranları, spor.
COMPARISON OF BODY SEGMENT RATIOS IN ELITE MALE ATHLETES
ABSTRACT
Purpose of this study is to determine the body proportions of elite weight lifting, tekwando, handball and soccer players.
With this aim; height, lower body height, seating height, arm, radius, humerus, femur and tibia measurements were taken from 77
athletes, by the International Biological Programme Techniques. With the help of these measurements upper and lower extremity
proportions, waist to hip and Conical index were calculated. Study founding shows that, the ratio of lower arm and upper arm is
highest in weight lifters. In terms of seating height-height ratio values are higher in handball and soccer player than weight lifting and
tekwando players. Similarly lower body height – height ratio is handball and soccer players lower values. As a result of this study,
athletes show a specific extremity value. Researching body proportions among Turkish elite athletes will provide selecting new
athletes in growth age.
Key Words: Anthropometrics, body propotions, sports.
GİRİŞ
İdeal erkek vücut resimleriİnsan vücudunun değişik kısımları büyüme ve gelişme sürecinde, kimi zaman birbirine benzer şekilde, bazen de
tamamen farklı büyüme görüntüsü ortaya koymaktadır. Örneğin üyelerimizi oluşturan kol ve bacakların büyümesi
periyodunda bir paralellik söz konusudur. Ülkemizde sporcuların vücut oranlarını ele alan araştırmalar yok denecek
kadar azdır. Dolayısıyla sporcuların vücut oranlarına ilişkin bilgiler son derece önemlidir. İnsan vücudunun değişik
bölümlerinin farklı hızlarda büyümesine allometrik büyüme, aynı hızda büyümesine de izometrik büyüme denilmektedir.
Büyüme ve gelişme dönemi boyunca genetik ve çevresel etmenlerin veya her ikisinin karşılıklı etkileşimiyle kişinin vücut
yapısı oluşur. Önceleri fizik antropologları insan ırklarında vücut oranlarının farklı oluşu nedeniyle vücut oranlarının
tamamen genetik etkenlere bağlı olduğunu düşünmekteydiler. Fakat daha sonraki yıllarda beslenme, iklim gibi çevresel
etmenlerin vücut oranları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Erken yaşlarda spora başlayan ve farklı bir diyet
uygulayan bireylerde de bu oranlar etkilenebilir (1, 2, 3).
İnsanda vücut oranlarının incelenmesi sonucunda; sportif verimin artırılması, sporcu sağlığını koruyucu
önlemlerin alınması (aşırı ve yanlış yüklenmelerden korumak amacıyla), spor branşına uygunluk (vücut tipi-spor branşı
ilişkisi) ve performansın artırılması gibi konulara yardımcı olmaktadır. Kuvvetin ortaya çıkardığı döndürme etkisi olan

momentin büyüklüğü, kuvvet ile kuvvet çizgisinden dönme eksenine olan dikey uzaklığın çarpımı ile elde edilmektedir. Bu
nedenle pek çok sportif harekette moment kolu büyük öneme sahiptir ve bu da vücut segment boyutlarıyla yakından
ilişkilidir. İnsan hareketlerinde moment; kol, önkol ve bacak gibi vücut bölümlerinin hareketini sağlamaktadır. Ayrıca
vücuttaki kaldıraç sistemlerine baktığımızda, yine kinantropometrik açıdan bu bölümler büyük önem taşımaktadır.
Uygulanan kuvvetin moment kolu ve direncin moment kolu arasındaki oran kaldırma gücü ve denge gibi bileşenleri
etkilemektedir. Böylelikle sporcuların beceri düzeyleri, vücut oranlarının saptanmasıyla, kasların moment etkisini en üst
düzeye çıkararak ve en uzun moment koluna kuvvet uygulanarak yükseltilebilmektedir (4).
MATERYAL VE YÖNTEM
Çalışma materyalimizi, Millî Takım Kampları sırasında ölçülerini aldığımız 14 Millî erkek halter ve 31 Millî erkek
tekvando sporcusu ile Gazi Üniversitesi Erkek Hentbol Takımından 11 profesyonel sporcu ve Gençlerbirliği Spor Kulübü
erkek futbol takımından 21 profesyonel sporcu oluşturmaktadır.
1
Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
2
Ankara Üniversitesi DTCF Antropoloji Bölümü
63

İdeal erkek vücut resimleriAntropometrik veriler, International Biological Programme'nin (IBP) öngördüğü teknikler doğrultusunda elde
edilmiştir. Tüm sporculardan Martin tipi antropometre ile boy, alttaraf ve büst yüksekliği, tümkol, önkol ve üstkol
uzunlukları, üstbacak ve altbacak uzunluğu ölçüleri, 100 grama duyarlı dijital tartı aleti ile ağırlık ölçüsü, şerit metreyle de
bel ve kalça çevresi ölçüleri alınmıştır (5, 6, 7, 8).
Vücut bölümlerinin karakterize edilmesinde sayısız orandan yararlanılmaktadır. Çalışmamızda amacımıza
uygun olan endisler seçilmiştir. Bel-Kalça Oranı (BKO)(WHR; waist-to-hip ratio); visceral yağlarla ilişkilidir ve intra-
abdominal yağ endisi için önemli kabul edilmektedir. Ancak bazı araştırmacılar bel çevresini, visceral yağ
depolanmasının göstergesi olarak tek başına WHR'den daha iyi bir gösterge olarak kabul etmektedirler. WHR= bel
çevresi (cm)/ kalça çevresi (cm) eşitliğiyle hesaplanmaktadır. Konik Endis (K-E)(Conicity index-C-index); yağ dağılımının
bir başka göstergesi olarak araştırılmaktadır. Vücudun bel bölgesindeki yağ potansiyeline bağlı olarak, silindirden çift
konikliğe doğru geçişi betimler. Konik endis verilen eşitlik yardımıyla hesaplanmaktadır; Konik Endis= Bel çevresi / 0,109
x (Ağırlık / Boy)1/2. Çalışmamızda ayrıca, boy ve büst yüksekliği (oturma yüksekliği) ve boy ve alttaraf yüksekliği oranları
ile üst ve alt ekstremite oranları hesaplanmıştır (9, 10).
BULGULAR
Çalışmamızda halter, tekvando, hentbol ve futbol branşlarından toplam 77 elit erkek sporcu örneklemimizi
oluşturmuştur. Sporcuların branşlara göre yaş ortalamaları ve antropometrik değerleri. Tablo 1 ve Tablo 2'de verilmiştir.
Genel olarak farklı branşlardaki sporcuların boy değerlerine baktığımızda, beklenildiği üzere haltercilerin
oldukça düşük değerlere sahip olduklarını görülmekte ve bu değerin ortalama olarak 1661.29 mm olduğu saptanmıştır.
Öte yandan tekvando ve futbolcuların ortalama boy değerinin de birbirlerine yakın değerler gösterdikleri tespit edilmiştir.
Büst yüksekliği bakımından ise halter ve futbolcuların, hentbol ve tekvandoculara göre daha düşük değerler gösterdikleri
görülür. Tablodan da anlaşılacağı üzere alttaraf uzunluk değeri açısından millî hentbol sporcularımızda bu değerin 1063
mm olduğu ve diğer spor branşlarındaki sporcuların değerlerine göre oldukça yüksek bulunmuştur. Üst ekstremite
değerlerinden tümkol, üstkol ve önkol uzunluğu açısından hentbol branşındaki sporcuların diğer branşlardaki sporcular
göre daha yüksek değerlere sahip olduğu görülür. Tümkol uzunluğu ortalama ölçüm değerinin hentbol sporcularında
810,3 mm, üstkol uzunluğu 393,2 mm ve önkol uzunluğu da 301,9 mm olarak saptanmıştır. Altbacak uzunluğu ölçüm
değeri ise yine aynı şekilde hentbolcülerde daha büyük; haltercilerde ise en küçük değerlere sahiptirler. Bu değer
ortalama olarak hentbolcülerde 416,5 mm; haltercilerde ise 352.9 mm olarak tespit edilmiştir. Bel ve kalça çevresi
bakımından ise haltercilerin bel çevresi değerinin kalça çevresine oranla oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Diğer
branştaki sporcularda ise bel ve kalça çevresi değerlerinin birbirlerine yakın olduğu tespit edilmiştir.

İdeal erkek vücut resimleriTablo 1- Halter ve Tekvando Branşlarındaki Sporcuların Antropometrik Değerleri
Halter (n:14)
Tekvando (n:31)
Ölçüler
Ortalama
S.S
Ortalama
S.S.
Yaş (yıl)
22,64
3,65
23,23
3,46
Boy (mm)
1661,29
81,5
1752,4
61,7
Büst Yüksekliği (mm)
884,0
45,1
923,1
29,4
Alttaraf Uzunluğu (mm)
915,6
60,9
974,2
46,4
Tümkol Uzunluğu (mm)
715,4
50,4
766,5
37,1
Üstkol Uzunluğu (mm)
347,0
24,8
369,6
19,3
Önkol Uzunluğu (mm)
280,1
45,9
283,1
15,5
Üstbacak Uzunluğu (mm)
455,9
30,1
467,2
28,6
Altbacak Uzunluğu (mm)
352,9
21,1
373,0
31,8
Bel Çevresi (mm)
867,8
64,3
794.2
5711
Kalça Çevresi (mm)
836.0
78,2
805,1
69,2
Tablo 2- Hentbol ve Futbol Branşlarındaki Sporcuların Antropometrik Değerleri
Hentbol (n:11)
Futbol (n:21)
Ölçüler
Ortalama
S.S
Ortalama
S.S.
Yaş (yıl)
20,90
2,98
24,63
3,80
Boy (mm)
1848,6
73,5
1778,3
50,1
Büst Yüksekliği (mm)
953,4
38,0
898,3
28,6
Alttaraf Uzunluğu (mm)
1063,6
59,8
1013,8
40,3
Tümkol Uzunluğu (mm)
810,3
43,2
766,7
27,4
Üstkol Uzunluğu (mm)
392,3
17,3
379,6
30,1
Önkol Uzunluğu (mm)
301,9
11,2
290,7
15,4
Üstbacak Uzunluğu (mm)
509,2
19,8
484,8
24,2
Altbacak Uzunluğu (mm)
416,8
20,2
387,9
23,5
Bel Çevresi (mm)
846,5
57,5
792,4
23,7
Kalça Çevresi (mm)
862,2
51,2
828,9
86,9


Tablo 3'te, çalışma kapsamımızda hesaplanan beden ya da torso ile ilişkili olan endis ve oranlar verilmektedir (Şekil 1 ve
2). Üst ekstremitenin kendi içinde, birbirleri arasında olan oranları ve aynı şekilde alt ekstremite oranları da Tablo 4 ve
5'te sunulmuştur (Şekil 3-4). Şekil 1'de bel-kaça ve konik endis branşlar arasında karşılaştırılmıştır. Bu grafiğe göre futbol
branşındaki bireylerin konik endis değerinin çok büyük değere sahip olduğu, hatta bel-kalça endis oranını da geçtiği
görülmektedir. Oysaki halter, tekvando ve hentbol branşlarında bel-kalça oranının, konik endisten daha büyük değere
sahip olduğu görülür.
64
Şekil 2'de ise tüm baranşlardaki sporcuların büst-boy, alttaraff-boy ve büst-alttaraf uzunluğu oranları
karşılaştırmalı olarak görülmektedir. Büst-alttaraf uzunluğu oranının haltercilerde diğer branştaki sporculara nazaran
daha büyük değer aldığı görülür. Büst-boy ve alttaraf-boy oranının göreli olarak birbirine yakın ve branşlar arasında fazla
bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Şekil 3'de önkol-tümkol, üstkol-tümkol ve önkol-üstkol oranlarının tüm branşlardaki karşılaştırılması
verilmektedir. Bu grafikte haltercilerde önkol-üstkol ve önkol-tümkol oranlarının diğer branşlardaki sporculara nazaran
daha yüksek değerler gösterdiği tespit edilmiştir. Üstkol-tümkol oranı bakımından ise futbolcuların diğer branştaki
sporculara nazaran daha büyük değere sahiptirler.
Şekil 4'de ise tüm branşlardaki sporcuların alt ekstremite oranlarının karşılaştırılması görülmektedir. Şekilde,
üstbacak-alttaraf, atbacak-alttaraf, altbacak-üstbacak oranı bakımından tüm branşlardaki sporcuların göreli olarak
birbirlerine yakın değerler gösterdikleri tespit edilmiştir.
Tablo 3- Tüm Branşların Bel-Kalça Oranı, Konik Endis, Büst-Boy Oranı ve Alttaraf-Boy Oranı
Bel-Kalça
Konik Endis
Büst-Boy
Alttaraf-Boy
Büst-Alttaraf
oranı
oranı
oranı
Oranı
Branş
Ort.
S.S.
Ort.
S.S.
Ort.
S.S.
Ort.
S.S.
Ort.
S.S.
Halter
1,0
0,04
0,17
0,003
0,532
0,012
0,53
0,016
0,96
0,01
Tekvando
0,9
0,02
0,15
0,002
0,527
0,011
0,52
0,014
0,94
0,01
Hentbol
0,9
0,08
0,61
0,005
0,516
0,010
0,51
0,027
0,89
0,01
Futbol
0,9
0,01
1,48
0,01
0,506
0,011
0,50
0,012
0,88
0,01
Bel-Kalça oranı beklenildiği üzere haltercilerde oldukça yüksek seyretmektedir(Şekil 1).
Tablo 4- Tüm Branşların Üst Ekstremite Oranları
Önkol-Tümkol Oranı
Üstkol-Tümkol Oranı
Önkol-Üstkol Oranı
Branş
Ort.
S.S.
Ort.
S.S.
Ort.
S.S.
Halter
0,393
0,069
0,485
0,009
0,810
0,151
Tekvando
0,369
0,011
0,482
0,015
0,767
0,036
Hentbol
0,373
0,012
0,485
0,014
0,770
0,024
Futbol
0,380
0,016
0,495
0,033
0,769
0,051
Önkol-tümkol arasındaki orana baktığımızda halter branşında bu değerin 0,393 olduğu ve diğer tüm branşlardan
daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Üst üyeler arasında, özellikle halter branşında, kemik ve ligament uzunluğu açısından bu oranlar ayrıca önem
taşımaktadır. Önkol-tümkol arasındaki orana baktığımızda halter branşında bu değerin 0,393 olduğu ve diğer tüm
branşlardan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Alt üyeler açısından değerlendirdiğimizde, halter sporunda ağırlık
kaldırma mesafesi dikkate alındığında, bu değerin kısa olması beklenmektedir. Üyelerin kendi bileşenleri arasındaki
orana baktığımızda, halter branşında altbacak-üstbacak arasındaki oranın en düşük olduğu saptanmıştır.
Tablo 5- Tüm Branşların Alt Ekstremite Oranları
Üstbacak-Alttaraf Oranı
Altbacak- Alttaraf Oranı
Altbacak-Üstbacak Oranı
Branş
Ort.
S.S.
Ort.
S.S.
Ort.
S.S.
Halter
0,129
0,09
0,387
0,031
0,777
0,064
Tekvando
0,126
0,10
0,383
0,023
0,799
0,064
Hentbol
0,122
0,04
0,392
0,014
0,819
0,02
Futbol
0,125
0,07
0,382
0,013
0,801
0,044
1,6
1,4
1,2
1
0,8
0,6
0,4
Bel-Kalça Oranı
0,2
Konik Endis
0
Halter
Tekvando
Hentbol
Futbol
Şekil.1 Tüm Branşlarda Bel-Kalça Oranı ve Konik Endis Değeri
65
Büst-Boy
1,2
Alttaraf-Boy
1
Büst-Alttaraf
0,8
0,6
0,4
0,2
0
Halter
Tekvando
Hentbol
Futbol
Şekil. 2 Tüm Branşlarda Büst-Boy, Alttaraf-Boy ve Büst-Alttaraf Oranları
Önkol-Tümkol Oranı
0,9
Üstkol-Tümkol Oranı
Önkol-Üstkol Oranı
0,8
0,7
0,6
0,5
0,4
0,3
0,2
0,1
0
Halter
Tekvando
Hentbol
Futbol
Şekil. 3 Tüm Branşlarda Üst Ekstremite Oranları
Üstbacak-Alttaraf
Altbacak- Alttaraf
0,9
Altbacak-Üstbacak
0,8
0,7
0,6
0,5
0,4
0,3
0,2
0,1
0
Halter
Tekvando
Hentbol
Futbol
Şekil. 4 Tüm Branşlarda Alt Ekstremite Oranları
SONUÇ VE TARTIŞMA
Son yıllarda insan biyolojisi üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar vücut boyutları ve oranları arasında bir ilişki ve
etkileşiminin olduğunu ortaya koymuştur. Bu veriler sporcu seçiminde, küçük sporcuların eğitiminde, elit sporcuların
antremanlarında ve performansın artırılmasında büyük önem taşımaktadır. Bu konuda uzmanlaşmış olan bilim adamları,
profesyonel anlamda yetiştirilecek sporcu seçiminde üç kalıtsal karakteristiğin yüksek düzeyde bulunması gerekliliğini
belirtmektedirler. Bunlar; 1- Motorsal performans ve beceri, 2- Uygun vücut boyutları ve oranları, 3- Egzersiz fizyolojisidir.
Ancak bu üç özelliğin aynı anda bulunma olasılığının sağlıklı bir populasyon için 1/10.000'den daha az olduğu
gözönünde bulundurulmalıdır (11). Bu bilgiler ışığında ülkemizdeki elit sporcuların vücut boyutlarının ve oranlarının
belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirdiğimiz çalışmamızda halter, tekvando, hentbol ve
futbol branşlarından toplam 77 elit sporcudan alınan antropometrik ölçüleri alınmıştır. Çalışma sonuçlarımıza göre Şekil
1'de sunulan konik endis halter ve tekvando branşlarında diğer branşlara göre daha düşük değer sergilediği
66
görülmektedir. Bu da güce dayalı sporlara paralel olarak slindirik yapıdan trapezoid yapıya doğru morfolojik bir eğilimi
ortaya koymaktadır. Ayrıca, Bel-Kalça oranı beklenildiği üzere haltercilerde oldukça yüksek seyretmektedir. Diğer
branşlardaki 0,9 değerindeki benzerlik ise her üç branşın da karşılıklı mücedele ile birlikte yüksek sıçrama, hareket
becerisi ve hız gibi bileşenler üzerinde yapılanmasından kaynaklandığı görüşü benimsenebilir (Şekil 1).
Örneklemimizi büst-boy oranı açısından değerlendirdiğimizde hentbol ve futbolcuların, halter ve tekvandoculara
nazaran daha büyük değer göstermesi ve yine bunların benzer şekilde alttaraf-boy açısından da daha düşük değerlere
sahip olmaları kuvvete yönelik sporlarda ekstremite açısından gözlenen bir farklılığı ortaya koymaktadır. Büst-Alttaraf
oranı sırasıyla halter, tekvando, hentbol ve futbol branşlarında yüksekten düşüğe doğru sıralanmıştır. Özellikle halter
branşında kaldırma gücüne etkisi açısından bu değer önem taşımaktadır.
Şekil 3'te yer alan üst ekstremite oranlarını değerlendirdiğimizde, halter branşında önkol-üstkol oranının yüksek
oluşu dikkat çekicidir. Kol kuvveti, rotasyon ekseninden kuvvet doğrultusundaki en kısa mesafe, bir başka deyişle kol
momenti ile de tanımlanmaktadır. Halter branşında da özellikle bu oranın saptanması performans açısından öncelikli
olarak değerlendirilmelidir. Daha az güce dayalı sporlardan farklı olarak halter branşında, alt ekstremite oranları arasında
altbacak-üstbacak oranının en düşük oluşu, bu branşın karakteristiği olarak nitelendirilebilir.
Genel olarak farklı branşlardaki sporcuların boy değerlerine baktığımızda, beklenildiği üzere haltercilerin
oldukça düşük değerlere sahip olduklarını görmekteyiz. Özellikle tekvando branşının, ayak hareketleri ve tekme yoluyla
ileri mesafelere uzanabilme yetisi altbacak uzunluğunun oldukça yüksek değerde olmasını gerektirmektedir. Tablo 2'den
da anlaşılacağı üzere Millî tekvando sporcularımızın alttaraf uzunluk değeri olan 974,2 mm olarak bulunmuştur. Yine
benzer bir şekilde hentbol branşı motorsal özellikler açısından öncelikli olarak yüksek atış kuvveti gerektirmektedir (12).
Burada da üst ektremite yapısı öne çıkmaktadır. Üst ekstremite değerlerinden tümkol uzunluğu hentbol sporcularında
810,3 mm, üstkol uzunluğu 393,2 mm ve önkol uzunluğu da 301,9 mm olarak saptanması bu tür spor branşlarında üst
üyelerin ön plâna çıktığını desteklemektedir.
1984 Los Angeles Olimpiyat Oyunlarından itibaren biyomekanik araştırma projeleri gerçekleştirilmeye
başlanmıştır. 2000 yılı Sydney Olimpiyatlarında, Pfizer / IOC Olympic Researc on Sport Sciences'ın hazırladığı rapor
sonuçları arasında kürek, kano, Eskimo kayığı (kayaking) gibi branşlardaki olimpiyat sporcularının vücut boyutları,
oranları ve vücut kompozisyonları değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarında önkol uzunluğu, üstkol uzunluğunun % 78-
80'ini oluşturmaktadır. Kendi sonuçlarımızla karşılaştırdığımızda bu değer tekvando, hentbol ve futbol branş
değerlerimizle yakınlık gösterirken, halter branşından bir miktar daha düşüktür. Sedanterlerde ise bu değer % 70
oranında saptanmıştır (13).
Sonuç olarak sporcuların ekstremite gelişimini ortaya koymak ve doğru branşa kanalize edebilmek için segment
oranlarının hesaplanması spor bilimleri açısından önemlidir. Özellikle performans açısından değerlendirdiğimizde, vücut
üye boyutlarının kuvvete yönelik katkısı yadsınamaz. Ayrıca, özellikle aşırı yüklenmelerin önüne geçilebilmesi için de
vücut oranlarının bilinmesi ve antrenmanların bu çerçevede organize edilmesi gerekmektedir. Ülkemizde de bu alanda
araştırma yok denecek düzeydedir. Bu tür çalışmaların artması ve her branşta uygulanmasıyla, bu eksikliğin giderileceği
kanısındayız.
KAYNAKÇA
1. Thomson A.M., Duncan, D.L., The diagnosis of malnutrition in man. Nutr Abstr Rev, 24:1-18, 1954.
2. Bushang, P.H., Malina R.M., Little B.B., Linear growth of Zapotec schoolchildren: growth status and yearly velocity for leg length
and sitting height. Ann Hum Biol, 13: 225-234, 1986.
3. Tamer, K., Sporda Fiziksel-Fizyolojik Performansın Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi, Türkerler Kitabevi, Ankara, 1995.
4. Muratlı, S., Toraman, F., Çetin, E., Sportif Hareketlerin Biomekanik Temelleri, Bağırgan Yayımevi, Ankara, 2000.
5. Akın, G., Antropometri ve Ergonomi, İnkansa Ofset Matbaacılık, Ankara, 2001.
6. Lohman, T.G., Roche, A.F., Martorel, R., Anthropometric Standardization Reference Manual, Human Kinetics Books Champaign,
Illinois, 1988.
7. Zorba, E., Ziyagil, M.A., Vücut Kompozisyonu ve Ölçüm Metotları, Gen Matbaacılık, Trabzon, 1995.
8. Özer, K., Antropometri: Sporda Morfolojik Plânlama, Kazancı Matbaacılık, İstanbul, 1993.
9. Heyward, V.H., Stolarczyk, L.M., Applied Body Composition Assessment, Human Kinetics, Amerika., 1996.
10. Davies, P.S.W., Cole, T.J., Body Composition in Health and Disease, Cambridge University Press, 1995.
11. Meszaros, J., Mohacsi, J., Szabo, T., Szmodis, I., Anthropometry and competitive sport in Hungary, Acta Biologica Szegediensis,
Volume 44(1-4): 189-192, 2000.
12. Taşkıran, Y., Hentbolda Performans, Bağırgan Yayınevi, Ankara, 1997.
13. www.olympic.org.2002


  • Kas Geliştirme - Vücut Geliştirme Hareketleri
  • Tags Eurostar gym,eurostargym.com,euro star gym,Vücut geliştirme hareketleri,Kas geliştirme Programı,İnsan Anatomisi yapısı,Türk İlaç Rehberi , Plates Egzersizleri,Göğüs Kası geliştirme,omuz kas geliştirme,pazu kası,triceps,arkakol kasları,vücut geliştirme videoları, kas geliştirme hareketleri,bilek kası geliştirme,omuz kasları,karın kasları eritme hareketleri ,videolar, f,tness hareketleri videoları , fiitness nedir,fitness nasıl yapılır,fitness salonları,plates fitness kursları,dersler,
    rss feedYardım eurostargym.com adsense gizlilik politikasi Pingates